Anahtar Parti Trabzon İl Başkanı Hüseyin Cahit Köse, Türkiye'nin tarımdaki dış ticaret açığına dikkat çeken sert bir basın açıklaması yaptı. Köse, "Su var, toprak var, baraj var. Peki, tarım neden dış ticaret açığı veriyor?" sorusunu sorarak, sorunun kaynakta değil, yönetimde olduğunu vurguladı.
13 Yılda 7,9 Milyar Dolar Açık!
Köse, resmi verileri hatırlatarak çarpıcı rakamlar paylaştı. 2013-2025 yılları arasında tarımsal ithalatın her yıl ihracatı geçtiğini ve 13 yılda toplam 7,9 milyar dolar tarımsal dış ticaret açığı oluştuğunu açıkladı. Sadece 2023 yılında bölgenin 1,3 milyar dolar tarımsal ihracata karşılık 1,6 milyar dolar ithalat yaptığını belirten Köse, bu tablonun kabul edilemez olduğunu ifade etti.
Dev Yatırımlara Rağmen Neden Sonuç Alınamıyor?
Türkiye'nin en verimli havzalarından Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ne yapılan devasa yatırımlara değinen Köse, "GAP projesi ve Silvan Barajı gibi dev projelere bugünün parasıyla 100 trilyon lirayı aşan kamu yatırımı yapıldı. Ancak tüm bu altyapı yatırımları, bölgenin tarımsal dış ticaret dengesine yansımadı" dedi.
Asıl Sorun: Yapısal Eşitsizlik
Hüseyin Cahit Köse, yaşanan açığın temel nedenini yapısal eşitsizlik ve dağınık üretim modeli olarak gösterdi. Mevcut tabloyu şu şekilde özetledi:
-
Toprağın %63'ü nüfusun küçük bir bölümünde.
-
Halkın %81,5'i ise sadece %37'lik araziyi işletiyor.
-
Hanelerin yarısından fazlası (%51) küçük ve parçalı arazilere sahip.
-
Tarımsal gelirin %70'i, sadece %1,5'lik bir kesime gidiyor.
Köse, "Bu dağılım, üretimi tabana yaymayı imkansız hale getiriyor. Refahın neden geniş halk kesimlerine ulaşmadığı burada saklı" ifadelerini kullandı.
Çözüm Önerisi: Birlikte Üretim ve Havza Koordinasyon Modeli
İl Başkanı Köse, sorunun çözümü için net bir model önerisinde bulundu. Modelin detaylarını şöyle sıraladı:
-
Binlerce küçük çiftçi, kooperatif çatısı altında tek bir büyük işletme gibi yönetilecek.
-
Devlet, tohum, gübre, enerji ve su gibi temel girdileri karşılayacak.
-
Üretim planlaması kooperatif tarafından yapılacak.
-
Mahsul, devlet tarafından satın alınacak.
Bu tarım politikaları modeli sayesinde parçalı arazilerin birleştirileceğini, küçük çiftçinin büyük üreticiyle eşit şartlarda üretim yapacağını, gelir adaletinin sağlanacağını ve katma değerli ürün üretiminin artacağını vurgulayan Köse, bölgenin dış ticaret açığının kapanacağını ve halkın refaha kavuşacağını söyledi.
"Toprak Bizim, Su Bizim, Ama Refah Değil"
Köse, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: "Toprak bizim. Su bizim. Baraj bizim. Ama üretim modeli bize ait değilse refah da milletimize ait olmaz. Artık bu toprağın gücü, bu halkın emeği, birlikte üretim modeliyle buluşmalıdır."
Yorumlar
Kalan Karakter: